Nabucco Rusya için ne anlama geliyor?

Nabucco Rusya için ne anlama geliyor?

 

Geçtiğimiz günlerde Nabucco doğalgaz boru hattı projesi kapsamında  altı ülke arasında - Türkiye, Bulgaristan, Avusturya, Macaristan, Romanya ve Almanya - gerçekleştirilen imza töreni Rusya'da "düşmanca" olmasa bile "tedirginlikle" karşılandı. Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev'in Almanya'ya yaptığı ziyaret sırasında söylediği sözler onun hala bu boru hattının ne ile dolacağı konusunda emin olmadığını gösteriyor.

 

"The New Times" ekonomi editörü Dimitriy Dokuçayev'e göre özetle, Nabucco boru hattı tamamen Rusya'ya "karşı" bir eylem olarak karşımızda duruyor. Çünkü projede öngörülen boru hattı Türkmenistan - Hazar Denizi - Azerbaycan - Gürcistan - Türkiye - Bulgaristan - Romanya - Macaristan - Avusturya derken Rusya'yı by-pass ederek Orta Avrupa'ya ulaşıyor. Projenin bir yandan da - Belarus ve Ukrayna krizlerinde yaşandığı üzere -  vana kapatma lüksünü hoyratça kullanabilen Rusya'yı birazcık ayağını denk almaya zorlaması işin politik yanını  akıllara getiriyor.

 

Projenin yaklaşık 8 milyar dolara mal olacak olması -ki daha şimdiden başlangıçtaki tahminin iki katını aşmış durumda- projenin "politik" olduğunun bir başka delili. Ayrıca, Dmitriy Medvedev'in de işaret ettiği gibi, bu boru hattını dolduracak gazın şimdilik olmaması da cabası. Öngörülen maksimum kapasitesi en fazla yılda 30 milyar metreküp olarak hesaplanan boru hattı, ful kapasite çalışsa bile Avrupa’nın bir yıllık gaz ihtiyacının ancak % 5'ini karşılayabilecek diyen Dokuçayev yazısında özetle şöyle devam ediyor:

 

"Tarafların yalanlamasına rağmen bu tezlerin kesinlikle doğru olması histerik bir nefret veya aşırı bir tepki gerektirmez. Nabucco'nun Rusya'yı by-pass etmiş olması bizim hatamız mıdır? Ya da Tanrının bütün enerji nakletme imtiyazını bize bahşettiğini düşünerek diğer alternatiflerden mi korkuyoruz? Pazarın sadece % 5'ini elimizden alacak -hem de en iyi ihtimalle 2014'te aktif hale gelecek- bir boru hattından neden korkalım? Dahası dolduracak gazları olmadığını iddia ettiğimiz bir hattan bahsediyoruz. Böylece belkide Rusya'sız bir gaz dağıtımının nasıl olacağını hep beraber öğreniriz. Yoksa bize planlanandan daha pahalıya mı malolacağını düşünüyoruz? Ya da bunun faturasının emeklilerimizin cebine giden paradan kesileceğinden mi korkup üzülüyoruz. Değilse, Rusya'nın bu Nabucco projesine tepeden tırnağa karşı çıkmak yerine ortaya çıkıp kendini göstermesine saygı duyması gerekir.

 

Aslında, oldukça basit bir örnekle neyin olup bittiğini anlamak mümkün. Bir mahallede bir tek bakkal dükkanı olduğunu düşünün. Siz ve bölgenin diğer sakinlerinin, ara sıra da olsa gelip takvimini, hizmet kalitesini ve fiyatları tamamen kendi kriterlerine göre belirleyen bu bakkaldan erzak almak zorunda olduğunuzu, dahası size sunulan şartları yerine getirmediğinizde aç kaldığınızı düşünün. Şimdi böyle bir ortamda bu mahalleye -ilkin küçükte olsa- başka bir bakkalın dükkan açmak istediğini düşünün. Ve eğer yeni gelen girişimciler daha iyi hizmet ve fiyat aralığı sunar, daha esnek bir çalışma takvimi -an azından 8-20'nin ötesinde- sağlarlarsa bu yeni adres insanlara daha çekici gelebilir.

 

Aslında bu durum, bütün bölge sakinleri için bir adım. İlk mağaza sahipleri için zor olan sadece bazı memnuniyetsiz müşterileri kaybetmek olabilir. Müşteri memnuniyeti ise "fiyatların uygunluğu, hizmetin kalitesi, güçlü bir PR ve zamanlamanın etkinliği" gibi normal rekabet kurallarında saklıdır.  Bu da sadece bizi daha iyi bir pazar ortamına götürür.

 

Eğer bu örnekten olayımıza gelirsek, Nabucco'nun tam da bu yeni alternatif dükkan rolünü oynadığını rahtlıkla görebiliriz. Böylece Rusya, uzun zamandır, rakipsiz olduğu Avrupa gaz pazarında bu gerçekle yüzleşmek zorunda kalacak. Artık bu pazarda rekabet var. Ve bundan sonra bize gereken daha ince, daha diplomatik ve tabii ki daha fazla rekabetçi bir anlayışla bu yarışa iştirak etmek.

 

Şüphesiz, Nabucco işe yarayacak ve içi doldurulacaktır da. Azerbaycan'ın tedarik payı zaten garanti altında, Türkmenistan'ın öngörülen miktarına İran ve Irak'ı da dahil etmek mümkün. Bütün siyasi projelere saygı duymakla beraber 2014'e kadar gaz tedarikçileri arasında ortaya çıkabilecek her türlü olası (dost-düşman) ihtimali de gözardı etmemekte fayda var.

 

Avrupalı gaz tüketicileri, müzakereler ve anlaşmalar zamanında yeterli gaz alternatiflerine sahip olabilir. Ama işler değiştiğinde Rusya tekrar vanalarla oynamak istediğinde, hiç kimsenin onun önünde diz çöküp aman dilemeyeceği de bir gerçek.

 

Hikayeye tam olarak bakıldığında Rusya için olumsuz hiçbir durum yok. Aksine Gazprom için adil bir rekabet ortamında kendisini geliştirmesi açısından için büyük bir şans da diyebiliriz. Aynı kazanım Orta Asya'dan-Batı Avrupaya uzanan komşuluk ilişkisi içinde doğalgaz hikayesine dahil olan herkes için geçerli."

 

(Rusya.ru)
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.