Samsun'un Tramvayları ve Şehremini Namzetleri

Samsun' da Büyükşehir Belediye Başkanlığına namzet olanların tramvay hatlarının geleceği hakkında doğru bir projeksiyon çizmeleri gerekiyor.

Efendim, bizim iki şapkamız var... Birincisi kalem işçiliği diğeri ise ulaşım mühendisliği...
 
Esasında bu meslekler arasında pek fazla ilişki olmadığı bir gerçek... Allah'tan kimi zaman köşe yazılarımda ulaşım meselelerine yer veriyorum da birbirine benzemeyen bu iki uğraş arasında bağlantı kurma olanağı bulabiliyorum.
 
Yaklaşmakta olan yerel seçimlere kadar köşemde kentimizin ulaşım ve trafik sorunlarına daha sık değinmeye çalışacağım. Böylece Belediye Başkanlığına soyunan adayların gündemine ulaşım konularını getirmeyi, konunun tüm boyutlarıyla doğru tartışılmasını sağlamayı ve uygulanabilir çözümler üretilmesine katkı vermeyi umuyorum.  
 
 

TEKKEKÖY TRAMVAY HATTI SİNEK AVLIYOR
 
Samsun hafif raylı sistem projesi konuşulurken çıkan güzergâh tartışmalarını hatırlayanlar vardır... Başta Mimarlar Odası olmak üzere birçok sivil toplum kuruluşu ve kentin önemli kalemşörleri, seçilen güzergâhı eleştirmişlerdi. Hakikaten o günlerde projenin ağır maliyetinden dem vuranlar, bunun belediyeyi batıracağını söyleyenler, oluşan zararın Samsunlunun sırtına kambur olacağını söyleyenler çoktu.
 
Netice itibarıyla 16 km. uzunluğunda bir tramvay hattı yapıldı, 2010 yılında hizmete açılan bu hat iyi kötü 50 binin civarında günlük ortalama yolcu taşıyor. Atakum ilçesinin gelişmesine ve Samsun'un kabuk değiştirmesine katkısı inkâr edilemez.
 
Peki...   Bu projenin devamı niteliğinde yapılan Tekkeköy tramvay hattına gelelim... 14 km. uzunluğundaki bu hat, neredeyse ilki kadar uzun... Açılalı belli bir süre oldu... Yolcu profili epeyce oturmuş olmalı...
 
Elimde bir veri yok, ama göz kararı söyleyebiliriz ki Tekkeköy'e giden hatta dolaşan tramvay sayısı muhtemelen ötekinin sadece üçte biri kadar... Buna rağmen yolcu sayısının azlığı gözle görülüyor.
 
Sadece Samsunspor'un maçlarının olduğu gün biraz hareketlilik var, o gün de zaten yolcular ücretsiz taşınıyor.
 
Ha, bir de senede üç dört gün kitap fuarı zamanı yolcu sayısı tatmin edici rakamlara çıkıyor. Bunun dışında sanmam ki günlük ortalama on bin yolcusu olsun...
 
Buna rağmen hattın ilk aşaması yapılırken güzergâhtan tutun da maliyetine kadar her türlü eleştiriyi yapan Samsunlu sivil toplum kuruluşlarından ve kalem erbabından Tekkeköy hattına dair tek kelime eden yok...
 
Bu suskunluğu neye bağlamak lazım bilmiyorum ama madem bu hat yapıldı... En azından doğru işletme teknikleri izlenerek daha fazla Samsunluya hizmet etmesini sağlamak lazım...
 
Kısa vadede, fiyat politikasını değiştirmek, aktarma hatlarını cazip hale getirmek ve lastik tekerlekli toplu taşıma hatlarının tramvay hattını baltalayacak biçimde işletilmesine engel olmak gerekiyor...
 
Orta vadede, tramvayın en azından tek hat olarak Tekkeköy'ün içindeki ilçe otogarına kadar besleme hattı olarak uzatılması şart...
 
Uzun vadede ise tramvay hattı üzerinde yolcu talebini arttıracak sosyal donatılar, konut alanları, okullar, alışveriş merkezleri ve hastaneleri teşvik etmek lazım...
 
Bunlar yapılırsa on sene sonra Tekkeköy tramvay hattı günlük ortalama 30-35 bin yolcu taşıyan bir sistem haline gelir ve kentin sırtında yük olmaktan kısmen kurtarılır.
 
Aksi halde seneler geçer, Tekkeköy tramvay hattı sinek avlamaya devam eder.
 
 
TRAMVAY HATTI HAVALİMANINA UZATILMALI MI?
 
Çarşamba havalimanından hizmet alan yolcu sayısı aylık ortalama 150 bini bulmuyor. Yani günlük 5000 bile değil... Bunun bir kısmı da Samsun'a değil, doğudaki yerleşim merkezlerine gidiyor.
 
Havalimanı yolcusu, toplu taşımayı pek kullanmaz... Birçoğu özel araç, taksi ya da bilemediniz Havaş gibi servisleri kullanır. Kaldı ki Çarşamba havalimanından Samsun kent merkezine ve Atakum'a kadar otuz - kırk kilometre mesafede belki 50'den fazla istasyonda dur kalk yaparak bir - bir buçuk saat kaç kişi gider, onu da hesaba katmak lazım.
 
Tramvay hattının Çarşamba Havalimanına uzatılmasının ekonomik olabilmesi için hava limanını kullanan günlük yolcu sayısının en az 20 katına çıkması gerekir.
 
Dolayısıyla bu aşamada tramvay hattının havaalanına uzatılması Samsun'un öncelikli ihtiyaçlarından birisi değildir.
 
 
TAFLAN VE TRAMVAY
 
Benzer biçimde tramvay hattının kentin batısına doğru, Ondokuzmayıs üniversitesinden öteye doğru uzatılmasını önerenlere de rastlıyoruz.
 
Oysa kentin bu bölümü, geleneksel olarak düşük yoğunluklu yazlıklarla dolu... Kışın genellikle boş olan bu alanda yüksek katlı güçlü bir yapılaşma ihtiyacı ufukta gözükmüyor. Kaldı ki bu bölgenin sayfiye yeri olarak muhafazasında yarar var...
 
Sadece okulların kapalı olduğu dönemde hareketli ve bu mevsimde de kent merkeziyle ulaşım talebi sınırlı olan bu alana tramvay hattı yapmanın maliyet - fayda analizi yönünden öncelikli olmayacağını söyleyebiliriz.
 
 
YENİ TRAMVAY HATLARI İÇİN ÖNCELİKLER
 
İlkadım ilçesinde Mert Irmağı koridorunu takip ederek Duruşehir - Derebahçe istikametinden çevre yoluna kadar olan bölümde yapılaşma devam ediyor ve imar planına uygun biçimde yüksek katlı siteler birbiri ardına yükseliyor.
 
Buna ilave olarak ilçenin güney ve güney batısında Tepecik tarafında, Araştırma Hastanesi ve otogar uçlu bir kentsel gelişim alanı serpiliyor.
 
Güney doğu tarafında planlanan devasa şehir hastanesi, bu gün için bakir olan Dereler, Gaziköy, Düvecik gibi bölgelerin gelişmesi için fırsatlar yaratacak.
 
Samsun ulaşımının yarınlarını planlayanlar, muhakkak mevcut tramvay hattından bir T makasla ayrılıp Mert Irmağı koridorundan güneye doğru açılan ve oradan da hem otogar hem de şehir hastanesine doğru dallanan ilave toplu taşıma şebekelerini bugünden kentin önüne koymalıdır.
 
Bilhassa Büyükşehir Belediye Başkanlığına namzet olanların tramvay hatlarının geleceği hakkında doğru bir projeksiyon çizmeleri gerekiyor.
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.